Ο Γνωστικισμός είναι ένας όρος πολύ ευρύς που αναφέρεται στην πηγή της γνώσης του Πνεύματος. Αναζητά την προέλευση της αρχικής εκδήλωσής Του και τις πρώτες έννοιες-αρετές στις οποίες θεμελιώθηκε η δημιουργία Του. Αν και πολλοί λένε ότι περιέχουν όλη τη γνώση μαζεμένη μέχρι τον 2ο-4ο μ.Χ. αιώνα, τα ίδια τα κείμενα αναφέρουν ως πηγή τους έναν άλλο Χριστό-Αυτογενή, χρισμένο από το Πνεύμα που εμφανίζεται περισσότερο σαν αγγελιοφόρος κάποιας αληθινής προέλευσής μας, παρά σαν σωτήρας μας.
Λόγω της μεγάλης ποικιλίας του περιεχομένου και των θέσεων του ο Γνωστικισμός σφετερίστηκε από όλα τα φιλοσοφικά, θρησκευτικά και αποκρυφιστικά ρεύματα, με αποτέλεσμα σήμερα να αναφέρεται σε ότι είναι περίεργο ή αποκαλύπτει κάποια «θεϊκή αλήθεια». Τα κείμενα χρονολογούνται από τον 2ο-4ο μ.Χ. αιώνα στην άνθιση του Γνωστικισμού, όπου η βασική ιατρική θεραπεία της εποχής ήταν τα ξόρκια(!). Για κάποιο λόγο οι ιερείς της εποχής έκτισαν τα κείμενα μέσα στη γη για να βρεθούν ανέπαφα τον 20ο αιώνα. Κύρια τους γλώσσα τα κοπτικά μια ελληνιστική διάλεκτος της Αιγύπτου που σταμάτησε να χρησιμοποιείται. Στα ίδια τα κείμενα αναφέρεται πως δεν θα είναι χρήσιμα για την τρέχουσα εποχή, μα για μια άλλη πολύ μακρινή…
Η όποια αυθεντικότητά τους βασίζεται και στο γεγονός ότι παραλλαγές των ίδιων κειμένων βρέθηκαν σε παραπάνω από δύο περιοχές της Αιγύπτου και σε διαφορετικές παραλλαγές και διαλέκτους. Σήμερα φυλάσσονται ως εθνική κληρονομιά στην Nag Hammadi Library της Αιγύπτου. Κάποιες από τις βασικές θέσεις της κοσμογονίας τους εναντιώνονται και καταργούν τις θεμελιώδεις αρχές όλων των ιερατείων και των γνωστών φιλοσοφικών συστημάτων, οπότε κυνηγιούνται με κάθε τρόπο ώστε να μην διαδοθούν οι ανατρεπτικές ιδέες τους. Έτσι η έννοια του γνωστικισμού θα βρεθεί σχεδόν παντού σήμερα, αλλά κομμένη και ραμμένη στην ατζέντα του μεσσία που την σφετερίζεται.
Μια βασική ανατρεπτική θέση των γνωστικών είναι ο σαφής διαχωρισμός του Θεού-Πνεύματος(Μονάδα) με τον δημιουργό-θεό όλων των θρησκειών, και τους κόσμους στους οποίους κατοικούν: στο Πλήρωμα, και στο Κένομα ή Ειμαρμένη. Σε γενικές γραμμές η ενασχόληση με τα θέματα των Γνωστικών για όσους έχουν κατασταλάξει σε κάποιο επιστημονικό, φιλοσοφικό ή θρησκευτικό δόγμα θα είναι από τελείως άχρηστη έως εξαιρετικά επικίνδυνη και προτείνεται αυστηρά να μην συνεχίσουν. Οι ιστορίες τους δεν χαϊδεύουν τα αυτιά. Μπορεί να μην είναι αλήθεια αυτά που περιγράφουν μα είναι ακριβείς για τις πρωταρχικές έννοιες που συνθέτουν τον καμβά της ανθρώπινης σκέψης και της προέλευσής της. Όμως υπάρχει έμφυτη στον προγραμματισμό μας η αποτροπή της ενθύμησης αυτής.
Μία ακόμα βασική διαφοροποίηση των Γνωστικών με άλλα ρεύματα είναι το γεγονός ότι βασίζονται σε ένα ελευθεριακό πνεύμα χωρίς να προτρέπουν τον αναγνώστη να ακολουθήσει κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο συμβουλεύοντας τον για το τί είναι σωστό ή λάθος. Μόνον αναφέρονται στους μηχανισμούς της λειτουργίας της ύπαρξης και του αόρατου κόσμου που μας περιβάλλει. Προωθούν την αυτοκυριαρχία και την ενοποίηση του sapiens φανερώνοντας την σύνδεσή του με το Πνεύμα, τους Αιώνες, και τους αόρατους Άρχοντες του Δημιουργού που μας εγκλώβισαν στα φθαρτά υλικά σώματα.
Μία πλήρης κοσμογονία περιγράφεται στο Κατά Ιωάννην Απόκρυφο Ευαγγέλιο όπου προσδιορίζει τον άναρχο και ατελεύτητο χαρακτήρα του Πνεύματος και το βάθος της πορείας της εκδήλωσής Του έχοντας τον αφυπνισμένο Άνθρωπο ως όχημα για την διεύρυνση των αρετών Του. Μιλάει για ένα προβλεπόμενο «λάθος» που έπραξε η τελευταία από τους Αιώνες, η Πίστις-Σοφία το οποίο μας οδήγησε από τον αληθινό κόσμο της Επίγνωσης του Πληρώματος στο υλικό πεδίο της λήθης και των συγκρούσεων που βρίσκεται υπό του Κενόματος και της Είμαρμένης.
Πέρα από την κοσμογονία τους και σε νοητικό επίπεδο βασίζονται σε άγνωστες πρωταρχικές έννοιες που παραδόξως συναντώνται μόνο στα Αγγλικά, όπως Παΐγηρ, Πρόαρχος, Προτέννοια, Επίνοια, Μητροπατήρ, Γεραδάμας, Κένομα, που συμπληρώνουν την αρχική δομή της σκέψης.
Είναι η πρώτη έκφραση του Αόρατου Πνεύματος/Μονάδας/All That Is, όπου όλα και όλοι καταγόμαστε από αυτήν. Έτσι από την Θέληση του Πνεύματος αναδύθηκαν δύο δυνάμεις, ή το Ένα δημιούργησε μια τέλεια αντανάκλαση του εαυτού του για να δει την εικόνα του, την Σιγή ή Barblelo, που στιγμιαία ερωτεύτηκαν και δημιούργησαν τον Αυτογενή Χρισμένο από το Πνεύμα Χριστό, ο οποίος φωτίζοντας στις τέσσερεις κατευθύνσεις όρισε τρείς αιώνες σε κάθε μια. Οι Αιώνες αποτελούνται από ζεύγη ή Συζυγίες, και έτσι έχουμε την ενεργητική δύναμη του Πατέρα Πρόαρχου/Βυθού (σκεπτόμενος νους/Βαθύνοια), και της δεκτικής της Μητέρας Σιγής/Μπαρμπέλο (σκέψη Έννοια/Σύλληψη) να εκδηλώνεται μέσα τους για να μπορούν να δημιουργούν κόσμους αντίστοιχους των αρετών τους στο Πλήρωμα.
Ο τελευταίος Αιώνας της Σοφίας για μια στιγμή σκέφτηκε να δημιουργήσει έναν κόσμο χωρίς τον σύντροφό της και αμέσως ένα πλάσμα με κεφαλή λιονταριού και σώμα φιδιού εμφανίστηκε. Σαστισμένη η Σοφία με την έλλειψη ομοιότητας ως προς τα μέχρι τότε τέλεια όντα του Πληρώματος απέβαλλε το δημιούργημα της κρύβοντάς το με ένα πέπλο, το καταπέτασμα, σε έναν κόσμο ατελή αντίστοιχο του εαυτού του, το Κένομα..
Απόσπασμα από το Απόκρυφον του Ιωάννη
«The Apocryphon (Secret Book) of John – long version»
NAG HAMMADI LIBRARY
Μετάφραση από τα Κοπτικά στα Αγγλικά:
Stevan Davis
απόδοση στα Ελληνικά:
Αλέξης Χρηστάκης
1. Το Ανεκδήλωτο Ένα
Το ένα τα κυβερνά όλα. Τίποτε δεν έχει εξουσία επάνω του.
Είναι ο Θεός.
Είναι ο Πατέρας των πάντων.
Το Ιερό Ένα
Το αόρατο πάνω από τα πάντα.
Είναι αμόλυντο
Αγνό φως που κανένα βλέμμα δεν τολμά να κοιτάξει μέσα του.
Το Ένα είναι το Αόρατο Πνεύμα.
Δεν είναι σωστό να το σκεφτούμε σαν Θεό ή ως κάτι που μοιάζει με Θεό.
Είναι κάτι περισσότερο από απλά Θεός.
Τίποτα δεν είναι υπεράνω του.
Τίποτα δεν το κυβερνά.
Από την στιγμή που όλα υπάρχουν μέσα του
Δεν υπάρχει μέσα σε τίποτα.
Από την στιγμή που δεν εξαρτάται από τίποτα
Είναι παντοτινό.
Είναι απολύτως πλήρες και έτσι δεν χρειάζεται τίποτα.
Είναι απόλυτα τέλειο
Φως.
Το Ένα είναι χωρίς όρια
Τίποτα δεν υπάρχει έξω από αυτό για να το ορίσει
Το Ένα δεν μπορεί να διερευνηθεί
Τίποτα δεν υπάρχει έξω από αυτό για να το διερευνήσει
Το Ένα δεν μπορεί να μετρηθεί
Τίποτα δεν υπάρχει εξωτερικά αυτού να το μετρήσει.
Το Ένα δεν μπορεί φανεί
Γιατί κανείς δεν μπορεί να το οραματιστεί
Το Ένα είναι παντοτινό
Γιατί υπάρχει για πάντα
Το Ένα είναι ασύλληπτο
Γιατί κανείς δεν μπορεί να το κατανοήσει
Το Ένα είναι απερίγραπτο
Γιατί κανείς δεν μπορεί να βάλει λέξεις σε αυτό.
Το Ένα είναι απέραντο φως
Αγνό
Άγιο
Άσπιλο,
Το Ένα είναι ακατανόητο
Απόλυτα ελεύθερο από διαφθορά.
Όχι «τέλειο»
Όχι «ευλογημένο»
Όχι «θεϊκό»
Αλλά ανώτερο από τέτοιες έννοιες.
Ούτε φυσικό ούτε αφύσικο
Ούτε τεράστιο ούτε μικροσκοπικό
Είναι αδύνατον να προσδιοριστεί σε ποσότητα ή ποιότητα
Γιατί είναι πέρα από την γνώση.
Το ‘Ένα δεν είναι ένα ον ανάμεσα σε άλλα όντα
Είναι αχανώς ανώτερο
Αλλά δεν είναι «ανώτερο».
Είναι έξω από τους κόσμους της ύπαρξης κα του χρόνου
Γιατί ότι υπάρχει μες τα βασίλεια της ύπαρξης έχει δημιουργηθεί
Και οτιδήποτε είναι μέσα στο χρόνο έχει διαθέσει καθορισμένο χρόνο σε αυτό
Το Ένα δεν λαμβάνει τίποτα από οτιδήποτε
Απλά συλλαμβάνει τον εαυτό του μέσα στο τέλειο φως του.
Το Ένα είναι μαγευτικό.
Το Ένα είναι απεριόριστο μεγαλείο,
Κύριος όλων των Βασιλείων
Παράγει όλα τα βασίλεια
Φως
Παράγει φως
Ζωή
Παράγει Ζωή
Ευλογία
Παράγει ευλογία
Γνώση
Παράγει γνώση
Καλοσύνη
Παράγει καλοσύνη
Ευσπλαχνία
Παράγει ευσπλαχνία
Γενναιοδωρία
Παράγει γενναιοδωρία
[Δεν «κατέχει» αυτά τα πράγματα.]
Δίνει φως πέρα από κάθε μέτρο, πέρα από την κατανόηση.
[Τί μπορώ να πω?]
Το πεδίο του είναι παντοτινό, ειρηνικό, σιωπηλό, ξεκούραστο, πριν από τα πάντα.
Είναι η κεφαλή όλων των πεδίων διατηρώντας το καθένα από αυτά μέσω της καλοσύνης.
2. Η Προέλευση της Πραγματικότητας
[Δεν θα γνωρίζαμε τίποτα από το αφανέρωτο
Και τίποτα από το αμέτρητο
Χωρίς την βοήθεια εκείνου που έρχεται
Από Αυτόν που είναι ο Πατέρας.
Αυτός μόνο μας ενημέρωσε.]
Ο Πατέρας περιβάλλεται από φως.
Συλλαμβάνει τον εαυτό του μέσα σε αυτό το φως,
[Το οποίο είναι η αγνή πηγή του νερού της ζωής που συντηρεί όλους τους κόσμους].
Έχει συνείδηση της εικόνας του παντού γύρω του,
Αντιλαμβάνοντας την εικόνα του σε αυτήν την πηγή του Πνεύματος
Που αναβλύζει από τον εαυτό του.
Είναι ερωτευμένος με την εικόνα που βλέπει στο φωτεινό νερό,
Η πηγή του φωτεινού νερού τον περιβάλλει.
Η σκέψη της αυτεπίγνωσής του (Έννοια) ήρθε σε ύπαρξη,
Που εμφανίστηκε σε αυτόν μέσα στην έκλαμψη του φωτός του,
Εκείνη στάθηκε μπροστά του.
Αυτή, λοιπόν, είναι η πρώτη από τις δυνάμεις, πριν από όλα,
Που εγείρεται από τον νου του Πατέρα
Η Πρόνοια των πάντων
Το φως της αντανακλά το φως του.
Έρχεται από την εικόνα του μέσα στο φως του
Τέλεια σε δύναμη
Εικόνα του αόρατου Παρθένου Πνεύματος.
Αυτή είναι η αρχική δύναμη
Η δόξα της Μπαρμπέλο
Ένδοξη ανάμεσα στα βασίλεια
Η δόξα της αποκάλυψης.
Δόξασε το Παρθένο Πνεύμα
Τον δόξασε γιατί αναδύθηκε από Αυτόν.
[Αυτή, η πρώτη Σκέψη, είναι η εικόνα του Πνεύματος]
Είναι η συμπαντική μήτρα
Είναι πριν από όλα όσα είναι:
Μητέρα-Πατέρας, Πρώτος Άνθρωπος, Άγιο Πνεύμα.
Τρεις φορές αρσενικό
Τρεις φορές ισχυρό
Τρεις φορές ονομασμένο
Ανδρόγυνο παντοτινό βασίλειο
Η πρώτη που αναδύθηκε ανάμεσα στα αόρατα βασίλεια.
Πρωτογενείς Δομές του Θεϊκού Νου
Αυτή, η Μπαρμπέλο, ζήτησε από το παρθένο Πνεύμα Πρόγνωση.
Το Πνεύμα συμφώνησε.
Η πρόγνωση ήρθε στο προσκήνιο και στάθηκε δίπλα στην Πρόνοια [Αυτή ήρθε μέσω της σκέψης του Αόρατου Παρθένου Πνεύματος.]
Η πρόγνωση έδωσε δόξα στο Πνεύμα και στην Μπαρμπέλο, την τέλεια δύναμη του Πνεύματος, γιατί Αυτή ήταν ο λόγος που είχε έρθει σε ύπαρξη.
Εκείνη, η Μπαρμπέλο, ζήτησε από το παρθένο Πνεύμα την Αφθαρσία.
Το Πνεύμα συμφώνησε.
Η Αφθαρσία βγήκε μπροστά και στάθηκε δίπλα στη Σκέψη και την Πρόγνωση.
Η αφθαρσία έδωσε δόξα στο Αόρατο Παρθένο Πνεύμα και στην Μπαρμπέλο, γιατί Αυτή ήταν ο λόγος που είχε δημιουργηθεί.
Ζήτησε Παντοτινή Ζωή.
Το Πνεύμα συμφώνησε.
Η Παντοτινή Ζωή βγήκε και στάθηκαν όλοι μαζί.
Έδωσαν δόξα στο Αόρατο Πνεύμα
Και για την Μπαρμπέλο, γιατί Αυτή ήταν ο λόγος που είχαν δημιουργηθεί.
Ζήτησε Αλήθεια.
Το Πνεύμα συμφώνησε.
Η Αλήθεια βγήκε στο προσκήνιο και στάθηκαν όλοι μαζί.
Έδωσαν δόξα στο αόρατο Πνεύμα
Και στην Μπαρμπέλο,
Γιατί Εκείνη ήταν ο λόγος που είχε δημιουργηθεί.
Αυτό είναι το πενταπλό βασίλειο του Πατέρα:
Ο Πρώτος Άνθρωπος που είναι
Η εικόνα του Αόρατου Πνεύματος που είναι
Πρόνοια που είναι
Μπαρμπέλο που είναι
Σκέψη.
Και
Πρόγνωση – Αφθαρσία – Αιώνια ζωή – Αλήθεια
[Αυτά είναι μια ανδρόγυνη πενταπλή επικράτεια – επομένως είναι μια επικράτεια των δέκα – του Πατέρα.]
Δευτερογενείς Δομές του Θεϊκού Νου
Ο Πατέρας κοίταξε την Μπαρμπέλο
[στο καθαρό φως που περιβάλλει το Αόρατο Πνεύμα]
Η Μπαρμπέλο συνέλαβε και έφερε μια σπίθα φωτός
Που είχε μακαριότητα παρόμοια, αλλά όχι ίση με, τη μακαριότητά της,
Το οποίο ήταν το μοναχοπαίδι εκείνης της Μητροπατήρ
Ο μόνος απόγονος,
Το μονογενές παιδί του καθαρού φωτός, ο Πατήρ.
Το Αόρατο Παρθένο Πνεύμα γιόρτασε το φως που είχε αναδυθεί
Βγαίνοντας από την πρώτη δύναμη που είναι
Η Πρόνοια
Μπαρμπέλο.
Το Πνεύμα τον έχρισε με καλοσύνη, κάνοντάς τον τέλειο
[δεν του έλειπε καθόλου καλοσύνη, γιατί ήταν χρισμένος με την Αγαθότητα του Αόρατου Πνεύματος]
Στάθηκε στην παρουσία του Πνεύματος και αυτό εκχύθηκε επάνω του.
Αφού έλαβε αυτό το χρίσμα από το Πνεύμα, Το δόξασε αμέσως
Και δόξασε την τέλεια Θεία Πρόνοια.
Χάρη σ’ Αυτήν είχε έρθει σε ύπαρξη.
Ζήτησε από τον Νου να είναι σύντροφός του.
Το Πνεύμα συναίνεσε
Όταν το Αόρατο Πνεύμα συναίνεσε
Ο νους ήρθε σε ύπαρξη.
Στάθηκε στο πλευρό του Χρισμένου
και δόξασε το Πνεύμα και την Μπαρμπέλο
[Αυτά τα όντα ήρθαν σε ύπαρξη μέσω της σιωπής και της σκέψης.]
Επιθυμούσε να ενεργήσει μέσω του Λόγου του Αόρατου Πνεύματος.
Του οποίου η Θέληση έγινε πράξη και εμφανίστηκε με το Νου
Δοξάζοντας το Φως.
Και τότε ο Λόγος ακολούθησε τη Θέληση σε ύπαρξη.
[Ο Χριστός, ο Θεϊκός Αυτογενής ,
δημιούργησε τα πάντα μέσω του Λόγου.]
Παντοτινή ζωή και θέληση,
Νου και πρόγνωση
Στάθηκαν μαζί.
Δόξασαν το Αόρατο Πνεύμα και την Μπαρμπέλο.
Χάρη σ’ Αυτήν είχαν έρθει σε ύπαρξη.
Τριτογενείς Δομές του Θεϊκού Νου
Το Άγιο Πνεύμα
Έφερε τον θείο αυτογενή Υιό του και της Μπαρμπέλο σε ολοκλήρωση
Για να μπορέσει να σταθεί μπροστά στο μεγάλο Αόρατο Παρθένο Πνεύμα
Ως θείος αυτογενής Χριστός
Και Τον τίμησέ με ισχυρή φωνή.
[Ο Υιός ήρθε μέσω της Πρόνοιας].
Το Αόρατο Πνεύμα
Τοποθέτησε τον θεϊκό αυτογενή πάνω από τα πάντα.
Όλες οι αρχές ήταν υποταγμένες σε αυτόν.
Η αλήθεια μέσα του τον άφησε να μάθει τα πάντα
[Αποκαλείται με το υψηλότερο όνομα όλων. Αυτό το όνομα θα ειπωθεί μόνο σε εκείνους που είναι άξιοι να το ακούσουν Από το φως, [που είναι ο Χριστός,]
Από την αφθαρσία,
Μέσα από ένα δώρο του πνεύματος
Τα Τέσσερα Φώτα που αναδύονταν από τον θείο αυτογενή στέκονταν μπροστά του.
[Οι τέσσερις θεμελιώδεις δυνάμεις είναι η Κατανόηση, η Χάρη, η Αντίληψη και η Αναγνώριση.]
Η χάρη υπάρχει μέσα στο βασίλειο του Φωτός που ονομάζεται Harmozel, ο πρώτος άγγελος.
Μαζί με το Harmozel είναι
Χάρη
Αλήθεια
Μορφή
Το δεύτερο Φως ονομάζεται Oriel και βρίσκεται πάνω από το δεύτερο βασίλειο.
Μαζί με το Oriel είναι:
Επίνοια (επινόηση)
Αντίληψη
Μνήμη
Το τρίτο Φως ονομάζεται Daveithai και βρίσκεται πάνω από το τρίτο βασίλειο.
Μαζί με το Daveithai είναι:
Κατανόηση
Αγάπη
Ιδέα
Το τέταρτο Φως ονομάζεται Eleleth και βρίσκεται πάνω από το τέταρτο βασίλειο.
Με την Eleleth είναι:
Τελειότητα
Ειρήνη
Σοφία
